5-1

Ardżuna rzekł: O Kryszno, najpierw prosisz mnie, abym porzucił działanie, a potem znowu radzisz, abym działał z oddaniem. Powiedz mi proszę jasno, która z tych dwóch dróg jest korzystniejsza?

Wyjaśnienie: W tym wersecie Ardżuna stoi w obliczu dylematu. Chce zrozumieć, który rodzaj duchowej praktyki prowadzi do najwyższego duchowego osiągnięcia. Wskazuje na dwie ścieżki: po pierwsze, tych, którzy służą Bogu w osobistej formie z oddaną miłością, a po drugie, tych, którzy wybierają kontemplację Absolutu, czyli Nieobjawionej, Boskiej esencji, która wykracza poza formę fizyczną i jest nieopisywalna.

5-2

Najwyższy Pan odpowiedział: Zarówno wyrzeczenie się działania, jak i działanie z oddaniem są dobre dla osiągnięcia wyzwolenia. Lecz z tych dwóch działanie z oddaniem jest lepsze niż wyrzeczenie się działania.

Wyjaśnienie: Dlaczego bezinteresowne działanie uważane jest za lepsze? Wyrzeczenie się działań, jeśli nie jest oparte na wewnętrznej dyscyplinie duchowej i zrozumieniu, może prowadzić do zamieszania lub stagnacji w rozwoju duchowym. Z drugiej strony, bezinteresowne działanie pozwala osobie żyć na świecie i jednocześnie czynić postępy duchowe, ponieważ uczy wykonywania obowiązków bez oczekiwania nagrody, ale ofiarowania ich Bogu. Jest to aktywne podejście do życia, w którym duchowy wzrost osiąga się poprzez codzienne wyzwania życiowe i zawodowe. Werset ten podkreśla, że chociaż wyrzeczenie się działań może wydawać się najszybszą drogą do duchowego wyzwolenia, w rzeczywistości aktywne podejmowanie działań z bezinteresownym nastawieniem i bez przywiązania daje głębsze i trwalsze korzyści duchowe.

5-3

Ten, kto nie nienawidzi, ani nie pragnie owoców działania, jest uważany za zawsze wyrzekającego się. Taka osoba, o potężny Ardżuno, wolna od wszelkich dualizmów, z łatwością pokonuje materialne więzi i jest całkowicie wyzwolona.

Wyjaśnienie: Kryszna wskazuje na prawdziwą istotę wyrzeczenia się doczesnych zobowiązań. Nie jest to związane tylko z zewnętrznym wyrzeczeniem się rzeczy materialnych, ale bardziej z wewnętrznym nastawieniem. Osoba, która nie odczuwa ani nienawiści, ani pragnienia, prawdziwie wyrzekła się doczesnych zobowiązań. Oznacza to, że jej umysł nie jest związany z dualizmami – radością i smutkiem, sukcesem i porażką.

5-4

Tylko ci, którzy są pełni ignorancji, mówią, że poświęcenie się Bogu (ścieżka działania) różni się od analitycznego badania świata (ścieżka wiedzy). W rzeczywistości uczeni mówią, że ten, kto pilnie kroczy jedną z tych ścieżek, osiąga owoce obu.

Wyjaśnienie: Werset ten wskazuje, że tylko ignoranci lub ci, którzy nie są wystarczająco mądrzy, uważają, że ścieżka wiedzy (intelektualna ścieżka do oświecenia) i ścieżka duchowej dyscypliny (praktyczna ścieżka obejmująca kontemplację) są całkowicie odmienne. W rzeczywistości uzupełniają się one i obie prowadzą do tego samego celu – urzeczywistnienia Boga. Mędrcy rozumieją, że obie ścieżki mają ten sam cel – oświecenie i jedność z najwyższą prawdą. Dlatego, jeśli osoba wybierze jedną ścieżkę i podąża nią z pełnym zaangażowaniem i właściwym podejściem, może osiągnąć ten sam rezultat, jaki oferują obie ścieżki. Ten werset podkreśla, że duchowy wzrost nie zależy od wyboru konkretnej metody, ale od tego, jak dobrze dana osoba ją praktykuje i jak głęboko ją rozumie.

5-5

Stan, który osiąga się ścieżką wiedzy, osiąga się również ścieżką duchowej dyscypliny. Ten, kto widzi, że ścieżka wiedzy i duchowa dyscyplina są tym samym, prawdziwie widzi.

Wyjaśnienie: Kryszna wyjaśnia, że zarówno intelektualna ścieżka wiedzy, jak i ścieżka duchowej dyscypliny prowadzą do tego samego celu – osiągnięcia najwyższej prawdy. Ścieżka wiedzy oznacza intelektualne badanie i zrozumienie prawdziwej natury świata i siebie, natomiast dyscyplina duchowa obejmuje praktykę, koncentrację i kontemplację w celu osiągnięcia jedności z najwyższą rzeczywistością. Podkreśla się również, że obie ścieżki mają ten sam cel, a osoba, która rozumie, że się one uzupełniają, rzeczywiście rozumie ścieżkę duchową. Ten werset zachęca do zrozumienia, że niezależnie od tego, którą ścieżkę wybierze dana osoba, obie prowadzą do oświecenia i najwyższej prawdy.

5-6

O potężny Ardżuno, bez służenia Panu, po prostu wyrzekając się wszelkich działań, nie da się osiągnąć szczęścia. Ale mądry, który oddaje się służbie Bogu, może szybko osiągnąć Najwyższego.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, że wyrzeczenie się działań bez dyscypliny duchowej, co w tym kontekście oznacza służenie Bogu, jest bardzo trudną ścieżką, która często prowadzi do cierpienia. Dzieje się tak dlatego, że umysł nadal tęskni za światem materialnym, nawet jeśli dana osoba fizycznie z niego zrezygnowała. Tylko poprzez praktykę dyscypliny duchowej, która obejmuje dyscyplinę umysłu, kontemplację i duchową świadomość, człowiek może szybko osiągnąć najwyższą prawdę – Boską Świadomość, Absolutną Rzeczywistość. Ten werset podkreśla znaczenie dyscypliny duchowej i wskazuje, że samo wyrzeczenie się bez dyscypliny duchowej nie wystarcza do osiągnięcia duchowej doskonałości.

5-7

Ten, kto działa z oddaniem, którego dusza jest czysta, który okiełznał swój umysł i zmysły, jest drogi wszystkim, a wszyscy są mu drodzy. Chociaż zawsze działa, nigdy nie zostaje związany.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna opisuje osobę, która praktykuje dyscyplinę duchową i osiągnęła duchową czystość i samodyscyplinę. Taka osoba oczyściła swój umysł z egoizmu i samolubnych pragnień (ma czystą duszę) i pokonała swoje zmysły – nie jest już niewolnikiem swoich zmysłowych pragnień. Jej umysł jest stabilny i w pełni kontroluje zarówno swoje wewnętrzne, jak i zewnętrzne skłonności. Ważne jest, że taka osoba zdaje sobie sprawę, że jej własna dusza jest połączona z duszami wszystkich istot. Rozumie, że dusza jest jedna we wszystkich żywych istotach, co prowadzi ją do poczucia jedności z całym stworzeniem. Dlatego, nawet jeśli podejmuje działania na świecie, nie jest związana z tymi działaniami – nie uważa się za właściciela lub wykonawcę wyników tych działań. Działa bezinteresownie, bez przywiązania i nie przywiązuje się do świata materialnego.

5-8

Człowiek świadomy Boskości zawsze myśli: "Ja nic nie robię" – chociaż widzi, słyszy, czuje, wącha, je, porusza się, śpi i oddycha.

Wyjaśnienie: W tym wersecie opisana jest postawa i zrozumienie, jakie uzyskuje osoba, która opanowała duchową dyscyplinę i osiągnęła najwyższe zrozumienie prawdy. Taki człowiek rozumie, że on sam jako ciało nie jest wykonawcą działań, ale jedynie obserwatorem. Wszystkie działania – widzenie, słyszenie, dotykanie, wąchanie, jedzenie, chodzenie, spanie i oddychanie – to czynności fizyczne, które wykonuje ciało, i nie są one związane z prawdziwą naturą duszy. Osoba, która zrozumiała prawdę, widzi, że dusza jest oddzielona od ciała i nie jest związana ze światowymi działaniami. To oznacza, że rozumie ona, iż wszystkie działania fizyczne zachodzą tylko w naturalnym porządku świata, a jej prawdziwe ja (dusza) pozostaje niezwiązane z tymi działaniami. To zrozumienie uwalnia człowieka od przywiązania do działań i ich rezultatów, ponieważ rozumie on, że jego prawdziwa istota jest ponad ciałem fizycznym i działaniami świata. Taki stan duchowy pozwala człowiekowi żyć na świecie i wypełniać swoje obowiązki, ale jednocześnie pozostawać wolnym od konsekwencji działania, ponieważ nie identyfikuje się on z działaniami fizycznymi i materialnym światem. To wysoki poziom duchowej dyscypliny, na którym człowiek uzyskał wolność od powiązania działania z ego.

5-9

Ponieważ wie, że chociaż mówi, wydala, daje, otwiera i zamyka oczy, on po prostu pozwala zmysłom materialnym działać z ich obiektami.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna kontynuuje wyjaśnianie, jak osoba, która opanowała naukę duchowej dyscypliny i jest świadoma swojej prawdziwej natury, postrzega swoje działania na świecie. Rozumie on, że wszystkie czynności – mówienie, uwalnianie czegoś, przyjmowanie, otwieranie lub zamykanie oczu – to jedynie działania zmysłów, które działają w stosunku do ich obiektów. Taki człowiek nie angażuje się w te działania; rozumie, że jego prawdziwe ja nie bierze w nich udziału. Są to jedynie funkcje ciała i zmysłów, które zachodzą automatycznie, ale nie wpływają na duszę. Dusza, która jest związana z duchową dyscypliną, pozostaje wolna i niezaangażowana w te działania, podobnie jak lustro odbija, ale nie bierze udziału w tym, co odbija.

5-10

Ten, kto wykonuje działania, oddając je Boskiej świadomości i wyrzekając się przywiązania, nie kala się grzechem, tak jak liść lotosu pozostaje nietknięty na wodzie.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna naucza, że osoba, która powierza swoje dzieła Boskiej świadomości, czyli wykonuje wszystkie czynności z myślą o Boskości i nie przywiązuje się do rezultatów działań, jest niezwiązana z grzechem i konsekwencjami czynów. Porównuje ten stan do liścia lotosu, który, znajdując się w wodzie, pozostaje niezmoczony i nietknięty. Podobnie człowiek, który żyje bezinteresownie i wykonuje swoje działania bez osobistych ambicji czy przywiązania, pozostaje duchowo czysty i nie angażuje się w cykl działań.

5-11

Praktykujący duchową dyscyplinę, odrzucając przywiązanie, działają ciałem, umysłem, rozumem, a nawet zmysłami jedynie w celu oczyszczenia.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna opisuje, jak praktykujący duchową dyscyplinę wykonuje swoje działania. Praktykujący duchową dyscyplinę działa ciałem, umysłem, intelektem, a nawet zmysłami, ale jego działania są wolne od przywiązania. Praktykujący duchową dyscyplinę nie uważa swoich działań za sposób na uzyskanie materialnych korzyści, ale za środek do oczyszczenia swojej duszy, działając bezinteresownie i poświęcając swoje działania Bogu. • Odrzucenie przywiązania oznacza, że praktykujący duchową dyscyplinę nie oczekuje żadnych osobistych korzyści czy nagród za swoje działania. Wykonuje je z myślą o duchowym oczyszczeniu i oczyszczeniu duszy z konsekwencji czynów. • Ciało, umysł, intelekt i zmysły są narzędziami, za pomocą których człowiek działa na świecie. Praktykujący duchową dyscyplinę używa ich do wykonywania bezinteresownych działań, które pomagają osiągnąć najwyższy cel duchowy. Ten werset podkreśla, że mimo iż praktykujący duchową dyscyplinę uczestniczy w działaniach doczesnych, jego umysł jest niezwiązany z celami materialnymi, a jego działania służą jedynie wewnętrznemu oczyszczeniu. Ten werset uczy, że nawet aktywny człowiek może wykonywać swoje codzienne czynności, wykorzystując ciało, umysł i zmysły, ale z celem oczyszczenia duszy i duchowego postępu. Oznacza to, że działania nie muszą służyć zdobywaniu materialnych korzyści, ale raczej duchowemu rozwojowi i oczyszczaniu świadomości z egoizmu i przywiązania.

5-12

Zjednoczeni z Boskością wierni, wyrzekając się owoców wszelkich działań, osiągają niezachwiany spokój; natomiast człowiek, który nie jest zjednoczony z Boskością, który pragnie korzystać z owoców swoich działań, zostaje związany.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia różnicę między praktykującym duchową dyscyplinę a człowiekiem, który nie jest związany z duchową dyscypliną. • Praktykujący duchową dyscyplinę, który wyrzeka się owoców działań (nie przywiązuje się do rezultatów działań), osiąga spokój, który jest stały i niezależny od czynników zewnętrznych. Ten spokój pochodzi ze stabilności duchowej i zrozumienia, że prawdziwa natura człowieka jest niezwiązana z doczesnymi rezultatami działań. • Człowiek, który nie jest związany z duchową dyscypliną, który działa pod wpływem pragnień, nieustannie przywiązuje się do owoców działań i ich rezultatów, przez co jest związany z doczesnymi wydarzeniami i cierpi z ich powodu. Jego pragnienia i przywiązanie powodują powiązanie z działaniem, co prowadzi do niepokoju i cierpienia. Ten werset podkreśla, że bezinteresowne działanie i wyrzeczenie się owoców działania to droga do duchowego spokoju, podczas gdy pragnienia i przywiązanie do rezultatów prowadzą do powiązania z działaniem i nieuniknionego cierpienia.

5-13

Gdy wcielona istota ujarzmi swoją naturę i umysłem wyrzeknie się wszelkich działań, zamieszkuje szczęśliwie w mieście dziewięciu bram, nie działając ani nie sprawiając, że ktoś działa.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna opisuje stan, w którym człowiek jest całkowicie niezwiązany ze swoimi działaniami. Taka osoba umysłem wyrzeka się wszelkich działań, co oznacza, że świadomie rozumie, że nawet jeśli ciało nadal działa, on sam – dusza – jest niezwiązany z tymi działaniami. Ta świadomość daje wewnętrzny spokój i szczęście. • Miasto dziewięciu bram symbolizuje ciało, które ma dziewięć otworów (dwoje oczu, dwoje uszu, dwoje nozdrzy, usta, odbyt i ujście narządów płciowych). W tym ciele mieszka dusza, ale świadomy człowiek rozumie, że on sam – dusza – nie jest wykonawcą tych działań. • Wyrzeczenie się działań umysłem oznacza, że człowiek nie angażuje się w te działania i nie identyfikuje się z ciałem ani jego funkcjami. Żyje on na świecie, ale nie jest przywiązany do działań ciała. Taki człowiek, który całkowicie opanował siebie i swoje zmysły, jest w stanie żyć w spokoju i wewnętrznym szczęściu, ponieważ jest świadomy, że ciało nadal działa niezależnie od duszy, a dusza nie jest skalana ani związana z działaniami ciała.

5-14

Pan wcielonej istoty nie stwarza ani działań, ani zdolności do działania, ani związku między działaniami a ich owocami. Wszystko to wykonują cechy natury materialnej.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wskazuje, że Bóg czy Najwyższy Pan nie jest tym, który narzuca ludziom działania, daje im moc sprawczą ani wiąże ich z owocami działania. To nie jest zadanie Boga – zmuszanie człowieka do działania i decydowanie o jego losie. • Działania i ich konsekwencje są związane z naturą samego człowieka. Ludzie działają zgodnie ze swoją naturalną istotą i tendencjami, które wynikają z ich wewnętrznego charakteru. Oznacza to, że na czyny człowieka i rezultaty działań wpływa jego wewnętrzny stan i skłonności. • Pan jest neutralnym obserwatorem i nie daje bezpośrednich instrukcji co do tego, jak człowiek ma postępować lub z jakimi działaniami ma się wiązać. To sam człowiek, swoją wolną wolą i naturalnymi skłonnościami, decyduje o działaniu i mierzy się z jego konsekwencjami. Ten werset podkreśla, że wewnętrzny stan człowieka (charakter, natura) to to, co kształtuje jego działania i ich konsekwencje, a nie Bóg czy jakaś zewnętrzna moc. Oznacza to, że ludzie sami są odpowiedzialni za swoje działania, a ich wewnętrzna istota decyduje o ich losie.

5-15

Najwyższy w żaden sposób nie bierze na siebie odpowiedzialności za grzeszne ani pobożne czyny nikogo. Wcielone istoty zwodzi niewiedza, która przesłania prawdziwą wiedzę.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wskazuje, że Bóg nie obciąża ludzi odpowiedzialnością za ich grzechy ani dobre uczynki, to znaczy Najwyższy Pan jest neutralny i nie ingeruje w ludzkie działania. Bóg nie przyjmuje ani grzechów człowieka, ani jego dobrych uczynków. Wszystko, co wiąże człowieka z działaniem i jego konsekwencjami, to jego własna niewiedza. • Niewiedza zasłania prawdziwą wiedzę o naturze duszy i Boskości. Człowiek, któremu brakuje wiedzy o swojej prawdziwej naturze i jedności duszy z Boskością, jest zwodzony i przywiązuje się do materialnego świata, przez co podejmuje działania, które go wiążą z działaniem. • Grzechy i dobre uczynki są wynikiem własnych działań człowieka, które wynikają z jego stanu świadomości i zrozumienia. To nie Bóg jest tym, który przyjmuje lub karze za te działania, ale sam człowiek jest odpowiedzialny za to, jak reaguje na sytuacje życiowe. Ten werset wskazuje, że niewiedza człowieka jest tym, co go zwodzi i sprawia, że wiąże się on z doczesnymi grzechami lub dobrymi uczynkami. Gdy człowiek uwolni się od niewiedzy i zdobędzie prawdziwą wiedzę, widzi, że dusza jest niezwiązana z działaniami materialnego świata.

5-16

Ale tym, których niewiedza została zniszczona wiedzą, ta wiedza, niczym słońce, rozświetla najwyższą prawdę.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna opisuje, jak wiedza uwalnia człowieka od niewiedzy, która zasłania prawdziwą rzeczywistość. Dla tych, którzy zniszczyli niewiedzę światłem wiedzy, prawda staje się jasna i oczywista, podobnie jak słońce, które rozprasza ciemność i oświetla świat. • Niewiedza jest tym, co zasłania prawdziwą naturę duszy i sprawia, że człowiek przywiązuje się do materialnego świata. Gdy ta niewiedza zostanie zniszczona, człowiek widzi prawdę. • Wiedza działa jak słońce, które rozprasza ciemność. Wiedza nie tylko ujawnia człowiekowi jego własną prawdziwą naturę, ale także najwyższą prawdę o Boskości, która wcześniej była ukryta przez niewiedzę.

5-17

Kiedy rozum, umysł, wiara i schronienie człowieka są w pełni zwrócone ku Najwyższemu, wtedy, dzięki pełnej wiedzy, całkowicie uwalnia się on od trosk i tym samym bez trudu podąża drogą wyzwolenia.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, jak ludzie, którzy w pełni poświęcili swoje życie Boskości, osiągają wyzwolenie z cyklu działania i nie wracają już do materialnej egzystencji. • Ci, których rozum, umysł, wiara i schronienie są całkowicie zwrócone ku Najwyższemu. Oznacza to, że cała ich świadomość, myśli i czyny są skierowane ku Bogu, w pełni ufają Bogu i szukają schronienia tylko w Nim. • Dzięki pełnej wiedzy uwalniają się od trosk, które wynikają z materialnej egzystencji. Nie mają już wątpliwości ani niepewności, ponieważ osiągnęli prawdziwe zrozumienie sensu życia i swojej duchowej natury. • Z łatwością podążają drogą wyzwolenia, ponieważ ich umysł i serce są wolne od materialnych więzi. Osiągnęli stan, w którym nie ma już potrzeby powrotu do cyklu narodzin i śmierci, ponieważ całkowicie uwolnili się od cierpień i ograniczeń, jakie stwarza materialny świat.

5-18

Pokorni mędrcy, dzięki prawdziwej wiedzy, patrzą jednakowo na cnotliwego i pokornego Bożego, krowę, słonia, psa i zjadacza psów.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, że mędrcy i oświeceni ludzie widzą wszystkie istoty z takim samym spojrzeniem, nie rozróżniając ich na podstawie ich zewnętrznego wyglądu, kasty, statusu społecznego czy rodzaju zwierzęcia. Zdają sobie sprawę, że dusza jest taka sama we wszystkich istotach, niezależnie od tego, w jakim ciele się znajduje. • Uczony człowiek i nieczysty zjadacz z najniższej kasty są widziani jednakowo, ponieważ ich dusze są takie same w swej istocie. • To samo dotyczy zwierząt - krowy, słonia lub psa. Oświecony człowiek rozumie, że wszystkie żywe istoty są tą samą duchową egzystencją, chociaż znajdują się w różnych formach lub stanach. Werset ten wskazuje, że ludzie, którzy mają prawdziwą wiedzę i pokorę, potrafią widzieć wszystkich jako równych i nie rozróżniają na podstawie czynników zewnętrznych. Ich wizja opiera się na jedności duszy i świadomości poziomu duchowego, a nie na materialnych różnicach.

5-19

Ci, których umysł utwierdził się w równości i spokoju, zwyciężyli już okoliczności narodzin i śmierci. Są bez wad i dlatego umocnili się już w Boskiej świadomości.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wskazuje, że ci, których umysł jest w równowadze i którzy widzą świat z jednolitym spojrzeniem, już w tym życiu zwyciężyli cykl narodzin i śmierci. Ich umysł jest w stałej jedności z Boską świadomością i dlatego wyszli z cyklu narodzin i śmierci. • Boska świadomość jest czysta i nieskazitelna – jest bez wad i taka sama we wszystkich, niezależnie od ludzkiego lub zwierzęcego ciała czy statusu społecznego. Dlatego ci, którzy są świadomi tej jedności, znajdują się już w stanie Boskiej świadomości. Werset ten podkreśla, że ci, którzy są duchowo oświeceni i widzą jedność we wszystkich istotach, już uwolnili się od cyklu narodzin i śmierci i są stale połączeni z Boską świadomością.

5-20

Człowiek, który nie raduje się, gdy osiąga coś przyjemnego, ani nie smuci się, gdy osiąga coś nieprzyjemnego, którego rozum jest stabilny, który nie jest zdezorientowany i który zna Boską naukę, znajduje się już w stanie transcendentalnym.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, jaki jest człowiek, który osiągnął Boską świadomość. Żyje z wyważonym umysłem, na który nie mają wpływu sytuacje zewnętrzne - radość lub smutek, przyjemne lub nieprzyjemne wydarzenia. Taki człowiek uwolnił się od dualizmu i przywiązania, jest duchowo stabilny i nie przeszkadzają mu przemijające sytuacje życiowe. • Nie raduje się i nie smuci – ten człowiek nie ulega wahaniom emocjonalnym. Nie przywiązuje się ani do pozytywnych, ani do negatywnych wydarzeń, ponieważ rozumie, że są one przemijającymi aspektami świata materialnego. • Stabilny rozum – jego rozum jest niezachwiany. Oznacza to, że pozostaje spokojny i zrównoważony, pomimo zmian zachodzących wokół. • Nie jest zdezorientowany – taka osoba nie jest zwodnicza, rozumie prawdziwą naturę świata i uwolniła się od iluzji. • Zna Boską naukę – Jest świadomy Boskiego jako wszechprzenikającej duchowej rzeczywistości i umocnił się w Boskiej świadomości, co oznacza, że jest stale połączony z Boską świadomością.

5-21

Taki wyzwolony człowiek nie jest przywiązany do materialnych przyjemności zmysłowych, ale zawsze pozostaje w wewnętrznym spokoju, ciesząc się szczęściem w sobie. W ten sposób osoba samorealizująca się, która jest zjednoczona z Boskim, cieszy się nieograniczonym szczęściem, ponieważ jej świadomość jest skierowana na Boskie.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, że prawdziwe szczęście nie znajduje się w zewnętrznych, światowych obiektach, ale w wewnętrznej świadomości. Człowiek, który nie jest przywiązany do rzeczy zewnętrznych, znajduje prawdziwe szczęście w sobie – w swojej duszy i wewnętrznej istocie. • Obiekty zewnętrzne – obiekty światowe, które dają chwilową przyjemność lub rozkosz, ale które są przemijające. Nie są w stanie dać trwałego szczęścia. • Nieprzywiązana dusza – osoba, która nie jest przywiązana do tych obiektów zewnętrznych, ponieważ rozumie, że są one krótkotrwałe i zmienne. Jej umysł jest wolny od przywiązania i dlatego znajduje szczęście w sobie. • Szczęście w sobie – prawdziwe szczęście jest wewnętrzne, nie można go znaleźć w świecie zewnętrznym, a jedynie w zrozumieniu własnej prawdziwej istoty. Człowiek, który jest połączony z Boską świadomością poprzez duchową dyscyplinę, jest tym, który jest świadomy Boskiego i żyje w zgodzie z wiedzą duchową. Osiąga niewyczerpane szczęście, które jest niezależne od światowych przyjemności i smutków.

5-22

Rozumny człowiek nie angażuje się w źródła cierpień, które powstają w kontakcie z materialnymi zmysłami. O synu Kunti, takie przyjemności mają początek i koniec, dlatego mędrzec nie znajduje w nich radości.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, że rozkosze zmysłowe, które wynikają z zewnętrznych obiektów, są krótkotrwałe i ich natura jest taka, że zawsze prowadzą do cierpienia. Dzieje się tak dlatego, że przyjemności te mają początek i koniec i nie mogą dać trwałego szczęścia. Gdy takie rozkosze się kończą, wywołują rozczarowanie i cierpienie. Mądry człowiek nie ulega tym rozkoszom, ponieważ rozumie ich przemijającą naturę. Kryszna zwraca się do Ardżuny jako syna Kunti, aby wskazać jego szlachetność i odpowiedzialność.

5-23

Jeśli człowiek przed opuszczeniem tego ciała jest w stanie wytrzymać pokusy materialnych zmysłów i powstrzymać moc pragnień i gniewu, to jest stabilny i szczęśliwy na tym świecie.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, że praktyk duchowej dyscypliny (ten, który jest połączony z duchową dyscypliną) jest w stanie przezwyciężyć pragnienia i gniew, które są dwiema z najsilniejszych sił emocjonalnych człowieka. Takie przezwyciężenie jest ważne, aby osiągnąć wewnętrzny spokój i prawdziwe szczęście. • Pragnienia i gniew – są to główne rodzaje emocji, które są w stanie zakłócić równowagę umysłu i wywołać niepokój. Pragnienia wynikają z przywiązania materialnego, a gniew wynika z niezadowolenia, gdy pragnienia nie są spełnione. • Wytrzymać pragnienia i gniew – Człowiek, który jest w stanie wytrzymać wpływ tych silnych sił emocjonalnych, jest tym, który opanował siebie i jest w stanie zachować równowagę nawet w czasie zakłóceń zewnętrznych. • Przed uwolnieniem ciała – oznacza to, że człowiek powinien osiągnąć ten stan już w tym życiu, przed śmiercią, aby mógł doświadczyć duchowej wolności i szczęścia. • Obdarzony duchową dyscypliną – ten, kto jest połączony z duchową dyscypliną i jest wewnętrznie zrównoważony, jest w stanie nie ulegać pragnieniom i gniewom. Taki człowiek jest naprawdę szczęśliwy, ponieważ jego umysł jest wolny od niepokojących emocji i przywiązań.

5-24

Ten, kto znajduje szczęście w sobie, kto jest aktywny i raduje się w sobie i którego cel jest skierowany na świat wewnętrzny, jest prawdziwie mistykiem. Jest wyzwolony w Najwyższym i w końcu osiąga Najwyższego.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna opisuje najwyższy stan praktyka duchowej dyscypliny – człowieka, który jest całkowicie zwrócony ku swojemu światu wewnętrznemu i znajduje szczęście, radość i oświecenie w sobie, a nie w obiektach zewnętrznych. Taki człowiek osiągnął wyzwolenie i zjednoczenie z Boskim. Jest to wewnętrzny spokój, który prowadzi do uwolnienia od materialnych więzów i połączenia z Boską świadomością.

5-25

Ci, którzy wznieśli się ponad dwoistość wynikającą z wątpliwości, których umysł jest skierowany na świat wewnętrzny, którzy zawsze działają dla dobra wszystkich żywych istot i którzy są wolni od wszelkich grzechów, osiągają wyzwolenie w Najwyższym.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna opisuje, jak ludzie duchowo oświeceni (mędrcy, czyli mądrzy) osiągają jedność z Boską świadomością, która jest całkowitym uwolnieniem od materialnych więzów. Ci ludzie, którzy oczyścili się z grzechów, uwolnili się od wątpliwości i działają dla dobra innych, osiągają jedność z boską świadomością – stan, w którym są zjednoczeni z Boską świadomością i uwolnieni od materialnego świata.

5-26

Ci, którzy są wolni od gniewu i wszelkich materialnych pragnień, którzy są samorealizujący się, zdyscyplinowani i stale dążą do doskonałości, wkrótce na pewno osiągną wyzwolenie w Najwyższym.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, jak praktykujący duchową dyscyplinę są w stanie osiągnąć jedność z Boską świadomością, czyli wyzwolenie ze świata materialnego, osiągając jedność z Boską świadomością. Ci ludzie uwolnili się od pragnień i gniewu – dwóch najsilniejszych przeszkód na drodze duchowej. Są samorealizujący się, zdyscyplinowani i stale dążą do duchowej doskonałości. Wyzwolenie takich ludzi w Boskiej świadomości jest bardzo bliskie, ponieważ osiągnęli wysoki stan duchowy, który prowadzi do całkowitego uwolnienia się od egzystencji materialnej.

5-27

Odłączając się od zewnętrznych obiektów zmysłowych, trzymając wzrok skierowany na punkt między brwiami, wstrzymując wdech i wydech w nozdrzach, a tym samym opanowując umysł, zmysły i rozum, praktyk duchowej dyscypliny, który dąży do wyzwolenia, uwalnia się od pragnień, strachu i gniewu.

Wyjaśnienie: W tym wersecie opisano technikę medytacji, która pomaga uwolnić się od wpływu obiektów zewnętrznych i skoncentrować umysł. Podkreśla się potrzebę odłączenia się od obiektów zmysłowych, skupienia wzroku na punkcie między brwiami, kontrolowania oddychania, a także opanowania umysłu, zmysłów i rozumu. Ta praktyka pomaga praktykującemu duchową dyscyplinę uwolnić się od pragnień, strachu i gniewu, które są głównymi przeszkodami na drodze duchowej.

5-28

Ten, kto zawsze jest w takim stanie, jest naprawdę wyzwolony.

Wyjaśnienie: Ten werset podsumowuje poprzednią myśl, potwierdzając, że człowiek, który stale potrafi utrzymywać taki wewnętrzny stan, odcinając się od zewnętrznych zakłóceń i kontrolując swój umysł i zmysły, rzeczywiście osiąga wyzwolenie od ograniczeń świata materialnego.

5-29

Mądry, który zna Mnie jako najwyższego korzystającego ze wszystkich ofiar i wyrzeczeń, jako Najwyższego Pana wszystkich planet i istot niebieskich, jako dobroczyńcę i przyjaciela wszystkich żywych istot, uwalnia się od materialnego cierpienia i osiąga pokój.

Wyjaśnienie: Ten werset daje klucz do mądrości, aby osiągnąć wewnętrzny pokój i harmonię. Kryszna objawia, że Bóg jest prawdziwym korzystającym ze wszystkich rytuałów, wyrzeczeń i ofiar oraz władcą wszystkich światów. Ten, kto rozumie tę prawdę, może osiągnąć duchowy spokój. • Korzystający ze wszystkich ofiar i wyrzeczeń – Kryszna wyjaśnia, że On jest tym, który przyjmuje wszystkie ofiary i wyrzeczenia. Ofiary i wyrzeczenia składane Bogu są tymi, które tworzą duchowe oczyszczenie i prowadzą do pokoju. • Władca wszystkich światów – Kryszna wskazuje, że jest Najwyższym Panem, do którego należą wszystkie światy i wszystkie istoty. On jest władcą wszystkich form życia i wszechświata. • Dobroczyńca wszystkich żywych istot – Kryszna nie tylko rządzi światem, ale jest także przyjacielem i dobroczyńcą wszystkich istot. Dba o dobrobyt wszystkich form życia i pragnie ich duchowego rozwoju. Ten, kto jest świadomy roli Kryszny jako Najwyższego Władcy i dobroczyńcy, osiąga wewnętrzny pokój, ponieważ rozumie, że wszystko zależy od Boga i że Bóg zawsze działa dla dobra człowieka.