14-1

Najwyższy Pan rzekł: Znowu objawię ci tę najwyższą mądrość, najlepszą ze wszelkiej wiedzy, którą posiedli wszyscy mędrcy, osiągając najwyższą doskonałość.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna ogłasza, że ponownie objawi Ardżunie najwyższą mądrość, która jest najlepszą częścią wszelkiej wiedzy. Ta mądrość pozwoliła wszystkim mędrcom osiągnąć najwyższą doskonałość, czyli wyzwolenie i jedność z Boskością. W tym wersecie Kryszna zaczyna wyliczać boskie cechy, które posiadają ci, którzy podążają ścieżką duchowego rozwoju, a te cechy pomagają człowiekowi uwolnić się od ograniczeń materialnego świata i zbliżyć się do Boskości.

14-2

Trzymając się mocno tej wiedzy, można osiągnąć transcendentną naturę, podobną do Mojej. Ten, kto to osiągnął, nie rodzi się już w czasie stworzenia i nie jest zaniepokojony w momencie zniszczenia.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, że trzymając się mocno tej najwyższej wiedzy, człowiek może osiągnąć transcendentną naturę, która jest podobna do Jego własnej boskiej natury. Ten, kto to osiągnął, uwalnia się od cyklu narodzin i śmierci – nie rodzi się już w czasie stworzenia i nie jest zaniepokojony w momencie zniszczenia, ponieważ osiągnął wieczne, duchowe istnienie.

14-3

Cała materia, zwana Najwyższą, jest źródłem narodzin, a Ja zapładniam tę Najwyższą, o potomku Bharaty, umożliwiając narodziny wszystkich istot.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna ujawnia, że cała materia jest źródłem narodzin, a On jest tym, który zapładnia tę materię, umożliwiając narodziny wszystkich żywych istot. Ten werset symbolicznie przedstawia interakcję Boskości i materii, tworząc życie. W tym wersecie Kryszna kończy wyliczenie boskich cech, a te cechy posiadają boskie istoty, które są obdarzone boską naturą i są na właściwej ścieżce rozwoju duchowego.

14-4

Należy zrozumieć, o synu Kunti, że wszystkie istoty mogą rodzić się w tej materialnej naturze i że Ja jestem ojcem dającym nasienie.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna kontynuuje wyjaśnienie, że wszystkie żywe istoty, niezależnie od ich gatunku, mogą rodzić się w tej materialnej naturze. Ponownie podkreśla, że jest ojcem wszystkich istot, dawcą nasienia, który zapładnia materię i umożliwia powstawanie życia. W tym wersecie Kryszna zaczyna opisywać demoniczne cechy, które są przeciwne boskim, a te cechy posiadają ci, których świadomość została opanowana przez demoniczną naturę i którzy są daleko od duchowego zrozumienia.

14-5

Materia składa się z trzech właściwości – dobroci, namiętności i ignorancji. Kiedy wieczna żywa istota wchodzi w kontakt z materią, o mocarzu Ardżuno, te właściwości ją ograniczają.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wprowadza pojęcie trzech właściwości natury materialnej (dobroci, namiętności i ignorancji). Wyjaśnia, że ​​wchodząc w kontakt z materią, wieczna żywa istota (dusza) jest ograniczana tymi właściwościami, które określają jej doświadczenia i działania w materialnym świecie. W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, że boskie cechy prowadzą do wyzwolenia z cierpień i zobowiązań świata materialnego, podczas gdy demoniczne cechy prowadzą do dalszej służby materii, a Ardżuna nie musi się smucić, ponieważ urodził się z boskimi cechami, co oznacza, że ma potencjał do osiągnięcia duchowego wyzwolenia.

14-6

O bezgrzeszny, właściwość dobroci, która jest najczystsza spośród innych właściwości, oświeca i uwalnia od grzesznych konsekwencji. Ci, którzy znajdują się pod wpływem tej właściwości, zostają związani ze świadomością szczęścia i wiedzy.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna zaczyna wyjaśniać każdą z trzech właściwości oddzielnie. Właściwość dobroci jest najczystsza ze wszystkich, oświeca ludzki umysł i uwalnia od konsekwencji grzechu. Jednak przywiązuje człowieka świadomością szczęścia i wiedzy, tworząc pewien rodzaj duchowego komfortu, który może stać się przeszkodą w pełnym wyzwoleniu. W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, że ​​na tym świecie istnieją dwa rodzaje stworzonych istot – boskie i demoniczne, a On szczegółowo opowiedział o cechach boskich, a teraz przygotowuje się do opisania cech demonicznych i ich wpływu na ludzkie życie.

14-7

Właściwość namiętności powstaje z nieograniczonych pragnień i żądzy, o synu Kunti, i przywiązuje wcieloną żywą istotę do owocnej działalności.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna opisuje właściwość namiętności, która powstaje z nieograniczonych pragnień i żądzy. Ta właściwość przywiązuje wcieloną żywą istotę do działania mającego na celu osiągnięcie rezultatów, w ten sposób wikłając duszę w cykl materialnych pragnień i ich zaspokajania. W tym wersecie Kryszna opisuje niezdolność demonicznych istot do odróżnienia właściwego działania od niewłaściwego, brak im czystości, właściwego zachowania i zrozumienia prawdy, a także nie wiedzą, jak postępować zgodnie z duchowymi zasadami i normami moralnymi.

14-8

O potomku Bharaty, wiedz, że cecha ciemności, zrodzona z niewiedzy, zwodzi wszystkie wcielone istoty. Ta cecha wiąże z szaleństwem, lenistwem i snem.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna opisuje cechę niewiedzy, która rodzi się z nieświadomości i zwodzi wszystkie wcielone istoty. Ta cecha wiąże duszę z szaleństwem, lenistwem i snem, tj. z inercją, apatią i duchową ciemnością. W tym wersecie Kryszna ujawnia zwodnicze poglądy demonicznych istot na strukturę i sens świata, negują one istnienie Boga i uważają, że świat jest przypadkowy, bez podstaw i że jego jedyną siłą napędową jest pożądanie i popęd płciowy.

14-9

O potomku Bharaty, cecha dobroci wiąże ze szczęściem, cecha pasji – z owocną działalnością, ale cecha niewiedzy, zasłaniając wiedzę istot, wiąże z szaleństwem.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna podsumowuje wpływ trzech cech na żywą istotę. Dobroć wiąże z poczuciem szczęścia, pasja – z działaniem nastawionym na osiąganie rezultatów, a niewiedza, zaciemniając wiedzę, wiąże z szaleństwem, inercją i duchową ślepotą. W tym wersecie Kryszna opisuje działania demonicznych istot, które wynikają z ich zwodniczych poglądów, i utraciły one kontakt ze swoją prawdziwą naturą, działają nierozsądnie i angażują się w złe, destrukcyjne działania, których celem jest zniszczenie świata.

14-10

Czasami, o potomku Bharaty, pokonując cechy pasji i niewiedzy, przewagę bierze cecha dobroci. Czasami cecha pasji pokonuje dobroć i niewiedzę, a innym razem, o Ardżuno, cecha niewiedzy pokonuje dobroć i pasję. Cechy zawsze rywalizują o dominację.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, że trzy cechy materialnej natury nieustannie walczą ze sobą o dominującą pozycję w ludzkiej świadomości. Czasami przewagę zyskuje dobroć, innym razem – pasja, a jeszcze innym razem – niewiedza. Ta walka determinuje ludzkie działania, myśli i stan emocjonalny. W tym wersecie Kryszna wyjaśnia motywację działań demonicznych istot, które znajdują schronienie w nienasyconym pożądaniu, którego nigdy nie można w pełni zaspokoić, i pogrążone są w dumie, próżności i fałszywej ambicji, co prowadzi do iluzji i przywiązania do przemijających, fałszywych wartości.

14-11

Przejaw cechy dobroci można doświadczyć, gdy wszystkie drzwi ciała są oświetlone wiedzą.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna opisuje przejaw cechy dobroci, który jest odczuwany jako wewnętrzne oświecenie i przypływ wiedzy na wszystkich poziomach percepcji. Gdy w świadomości człowieka dominuje dobroć, jego percepcja staje się jasna i jest w stanie lepiej zrozumieć kwestie duchowe.

14-12

O najlepszy z rodu Bharaty, gdy wzrasta cecha pasji, rozwijają się silne przywiązania, owocna działalność, nieustanne wysiłki, a także niepohamowane pragnienia i skłonności.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna opisuje oznaki wzrostu cechy pasji. Przejawiają się one jako silne przywiązanie do materialnych rezultatów, wzmożona aktywność, nieustanne wysiłki, a także niepohamowane pragnienia i skłonności. Człowiek staje się niewolnikiem swoich pragnień i namiętności. W tym wersecie Kryszna kontynuuje opis zwodniczego postrzegania życia przez demoniczne istoty, które uważają, że zaspokajanie zmysłów aż do końca życia jest najwyższą potrzebą i celem ludzkości.

14-13

Gdy wzrasta cecha ciemności i niewiedzy, o potomku Kuru, wtedy nastaje ciemność, bezczynność, szaleństwo i oszustwo.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna opisuje konsekwencje wzrostu cechy niewiedzy. Są to ciemność, bezczynność, szaleństwo i oszustwo. Świadomość człowieka zostaje zaciemniona, traci on zdolność jasnego myślenia i działania, pogrążając się w apatii i iluzjach. W tym wersecie Kryszna kontynuuje charakterystykę działań demonicznych istot i ich konsekwencji, i są one całkowicie splątane w sieci setek tysięcy pragnień, które je kontrolują i kierują, a opanowane namiętnością i gniewem szukają sposobów na zdobycie pieniędzy i władzy w nielegalny sposób.

14-14

Gdy umiera człowiek pozostający w cechach dobroci, osiąga czyste, najwyższe siedziby mędrców.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, że człowiek, który umiera pod wpływem cechy dobroci, osiąga czyste, najwyższe siedziby mędrców – światy duchowe, w których nie ma cierpienia i niewiedzy. Jest to rezultat długotrwałej praktyki duchowej i kultywowania dobroci. W tym wersecie Kryszna ujawnia sposób myślenia demonicznej osoby, która jest opętana chciwością i ciągle myśli o tym, ile bogactwa posiada obecnie i ile jeszcze zdobędzie w przyszłości.

14-15

Gdy człowiek umiera w cechach pasji, rodzi się wśród tych, którzy są przywiązani do owocnej działalności, a gdy umiera w cechach niewiedzy, rodzi się w królestwie zwierząt.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, że człowiek, który umiera pod wpływem cechy pasji, odradza się ponownie wśród tych, którzy są przywiązani do owocnej działalności, tj. ludzi o nastawieniu materialistycznym. Z kolei, jeśli człowiek umiera pod wpływem cechy niewiedzy, może odrodzić się nawet w królestwie zwierząt, ponieważ jego poziom świadomości jest niski. W tym wersecie Kryszna kontynuuje ujawnianie sposobu myślenia demonicznej osoby, który jest pełen przemocy, egoizmu i iluzji, i można by doprecyzować, że taka osoba uważa innych za swoich wrogów i szczyci się tym, że ich pokonała lub zabiła, i błędnie uważa się za władcę i właściciela całego świata.

14-16

Mówi się, że rezultatem działań dobroczynnych jest czystość i przynależy do cechy dobroci. Działania podejmowane w cechach pasji przynoszą cierpienie, a działania podejmowane w cechach niewiedzy prowadzą do szaleństwa.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna opisuje skutki różnych działań w zależności od tego, pod wpływem jakich cech są podejmowane. Dobroczynne działanie podejmowane pod wpływem cechy dobroci przynosi czystość i duchowy postęp. Działania podejmowane pod wpływem pasji rodzą cierpienie i przywiązanie do rezultatu. Natomiast działania podejmowane pod wpływem cechy niewiedzy prowadzą do szaleństwa i duchowej degradacji. W tym wersecie Kryszna kontynuuje ujawnianie sposobu myślenia demonicznej osoby, który opiera się na próżności i oszukiwaniu samego siebie, i można by doprecyzować, że taka osoba szczyci się swoim bogactwem i wpływowymi krewnymi, uważając się za najpotężniejszą i najszczęśliwszą, i planuje składać ofiary i dawać datki charytatywne nie z powodu prawdziwego współczucia, ale po to, by czerpać przyjemność ze swojej pozornej szlachetności i zwiększać swoją reputację.

14-17

Z cechy dobroci rozwija się prawdziwa wiedza, z cechy pasji – chciwość, a z cechy niewiedzy – szaleństwo, oszustwo i niewiedza.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, jakie konsekwencje wynikają z każdej z trzech cech. Cechy dobroci sprzyjają rozwojowi prawdziwej wiedzy duchowej. Cecha pasji rodzi chciwość i nienasycone pragnienia. Cechy niewiedzy prowadzą do szaleństwa, oszustwa i niewiedzy, które są przeciwieństwem duchowego wzrostu. W tym wersecie Kryszna opisuje konsekwencje wynikające z demonicznego myślenia i działania, i można by doprecyzować, że takie osoby, będąc zwiedzione wieloma zmartwieniami i uwięzione w sieci iluzji, stają się zbyt przywiązane do rozkoszy zmysłowych i wpadają do piekła, które symbolizuje duchową degradację i cierpienie.

14-18

Ci, którzy są w gunie dobroci, stopniowo wznoszą się na wyższe planety; ci, którzy są w gunie pasji, żyją na planetach ziemskich; a ci, którzy są w odrażającej gunie ignorancji, schodzą do piekielnych światów.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna opisuje, jak każda z trzech gun wpływa na los duszy po śmierci. Ci, którzy są pod wpływem dobroci, wznoszą się na wyższe planety – światy duchowe. Ci, którzy są pod wpływem pasji, pozostają na planetach ziemskich, czyli w świecie materialnym. Natomiast ci, którzy są pod wpływem ignorancji, schodzą do światów piekielnych, gdzie panują cierpienie i ciemność. W tym wersecie Kryszna opisuje podejście demonicznych ludzi do praktyk duchowych i mógłby sprecyzować, że są oni samolubni i bezwstydni, szczycą się swoim bogactwem i wyimaginowanym honorem, a jeśli składają ofiary lub odprawiają rytuały, to robią to tylko dla zewnętrznego pokazu, nie przestrzegając żadnych zasad ani duchowych zasad.

14-19

Kiedy człowiek prawdziwie pojmuje, że we wszystkich działaniach nie ma innego sprawcy niż tylko te cechy natury i poznaje Najwyższego Pana, który jest transcendentny wobec tych wszystkich cech, wtedy osiąga Moją duchową naturę.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, że w wyniku prawdziwego zrozumienia człowiek uświadamia sobie, że wszelkie działania w świecie materialnym wykonują trzy cechy natury, a nie dusza. Kiedy człowiek poznaje Najwyższego Pana, który jest transcendentny wobec tych cech, osiąga duchową naturę Kryszny, czyli uwalnia się od ograniczeń świata materialnego. W tym wersecie Kryszna objawia podejście demonicznych ludzi do Boga i mógłby sprecyzować, że są oni zagubieni fałszywym ego, mocą, dumą, pożądaniem i gniewem oraz pogardzają Bogiem, który jest obecny zarówno w ich ciałach, jak i w ciałach innych, jako Najwyższa Dusza. Znieważają prawdziwą istotę religii, negując jej zasady i sprzeciwiając się wartościom duchowym.

14-20

Kiedy wcielona istota jest w stanie wznieść się ponad te trzy cechy związane z materialnym ciałem, może uwolnić się od narodzin, śmierci, starości i związanych z nimi cierpień oraz cieszyć się nektarem nieśmiertelności nawet w tym życiu.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna potwierdza, że wznosząc się ponad trzy cechy materialnej natury, wcielona istota (dusza) może uwolnić się od narodzin, śmierci, starości i związanych z nimi cierpień. Ponadto to uwolnienie i rozkoszowanie się nektarem nieśmiertelności jest możliwe nawet w tym ciele, czyli jeszcze za życia. W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, jaki los czeka tych, którzy są zazdrośni, złośliwi i postępują w sposób demoniczny, i mógłby sprecyzować, że takich ludzi, którzy są najniżsi ze wszystkich, nieustannie wrzuca w ocean cierpienia, zmuszając do narodzin w różnych demonicznych formach egzystencji, gdzie panują cierpienie i ciemność.

14-21

Arjuna zapytał: O mój Panie, po jakich znakach można rozpoznać tego, który wzniósł się ponad te trzy cechy? Jak on się zachowuje? I jak pokonuje cechy natury?

Wyjaśnienie: W tym wersecie Arjuna zadaje Krysznie pytania, aby lepiej zrozumieć, jak rozpoznać człowieka, który wzniósł się ponad trzy cechy materialnej natury. Chce wiedzieć, jak taki człowiek się zachowuje i jak zdołał pokonać wpływ tych cech. W tym wersecie Kryszna kontynuuje wyjaśnianie losu demonicznych istot i mógłby sprecyzować, że wielokrotnie popadając w demoniczne formy egzystencji, osoby te nie są w stanie zbliżyć się do Boga i duchowego wyzwolenia, i stopniowo pogrążają się w coraz niższych i bardziej odrażających formach bytu.

14-22

Najwyższy Pan odpowiedział: O synu Pandu, ten, który nie nienawidzi oświecenia, przywiązania i iluzji, gdy są obecne, i nie tęskni za nimi, gdy znikną.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna zaczyna odpowiadać na pytanie Ardżuny, opisując pierwsze oznaki, które wskazują na wzniesienie się ponad trzy cechy. Człowiek, który osiągnął ten stan, nie czuje niechęci do oświecenia (przejawu dobroci), przywiązania (przejawu pasji) i iluzji (przejawu ignorancji), kiedy są obecne, ani też nie rozpacza, gdy ich nie ma. Jest równy we wszystkich stanach. W tym wersecie Kryszna wymienia trzy główne przeszkody, które prowadzą do duchowej degradacji i cierpienia, symbolicznie nazywając je „bramami do piekła”, i mógłby sprecyzować, że tymi przeszkodami są pożądanie, gniew i chciwość, a każdy rozsądny człowiek, który pragnie rozwijać się duchowo, musi porzucić te negatywne cechy.

14-23

Który pozostaje neutralny i transcendentny, wiedząc, że działają tylko cechy, który jest niezłomny i spokojny, który patrzy na szczęście i cierpienie jednakowo.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna kontynuuje opis, wskazując, że człowiek, który wzniósł się ponad cechy, pozostaje neutralny i transcendentny, świadomy, że działają tylko cechy materialnej natury. Jest niezłomny w swojej duchowej świadomości, spokojny i patrzy na szczęście i cierpienie jednakowo, nie ulegając wahaniom. W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, że człowiek, który był w stanie uwolnić się od wpływu pożądania, gniewu i chciwości, może podejmować działania, które sprzyjają samorealizacji, i można by dodać, że taki człowiek stopniowo zbliża się do najwyższego celu – duchowego wyzwolenia i jedności z Boskością.

14-24

Który jest zrównoważony, dla którego bryłka złota, grudka gliny i kamień mają tę samą wartość, który jest mądry i jednakowo przyjmuje to, co pożądane, i to, co niepożądane, który jest stały i jednakowo słucha zarówno pochwał, jak i nagan.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna kontynuuje opisywanie cech człowieka, który wzniósł się ponad trzy cechy materialnej natury. Taki człowiek jest zrównoważony, nie ma dla niego różnicy między złotem, gliną i kamieniem, ponieważ uwolnił się od materialnej skali wartości. Jest mądry i jednakowo przyjmuje to, co pożądane, i to, co niepożądane, nie ulegając wpływowi okoliczności zewnętrznych. Jest stały w swoim przekonaniu i jednakowo słucha zarówno pochwał, jak i nagan, ponieważ jego poczucie własnej wartości nie zależy od zewnętrznej oceny. W tym wersecie Kryszna ostrzega, że ten, kto nie przestrzega wskazań świętych pism i zasad duchowych, ale działa tylko według własnych kaprysów i pragnień, nie osiągnie ani duchowej doskonałości, ani prawdziwego szczęścia, ani najwyższego celu – wyzwolenia, i można by sprecyzować, że jego życie będzie pełne cierpienia i rozczarowania, ponieważ będzie oparte na egoizmie i ignorancji.

14-25

Który jednakowo traktuje honor i hańbę, który jednakowo traktuje przyjaciela i wroga, który wyrzekł się wszelkiego materialnego działania – o takim człowieku mówi się, że wzniósł się ponad cechy materialnej natury.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna kończy wyliczanie cech, które posiada człowiek, który wzniósł się ponad cechy materialnej natury. Taki człowiek jednakowo traktuje honor i hańbę, przyjaciela i wroga, i wyrzekł się wszelkiego działania ukierunkowanego na osiągnięcie materialnego rezultatu. Jego działanie jest wolne od egoizmu i służy wyższemu celowi.

14-26

Ten, który całkowicie oddaje się służbie duchowej i w żaden sposób nie zbacza z tej drogi, natychmiast wznosi się ponad cechy materialnej natury i osiąga poziom Boskiej świadomości.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna ujawnia, jak najskuteczniej wznieść się ponad cechy materialnej natury – poprzez całkowite oddanie się służbie duchowej, czyli działaniu poświęconemu Bogu. Ten, który w żaden sposób nie zbacza z tej drogi, natychmiast wznosi się ponad ograniczenia i osiąga poziom Boskiej świadomości, czyli duchowe wyzwolenie.

14-27

A Ja jestem podstawą Boskiej świadomości, która jest nieśmiertelna, niezniszczalna i wieczna, i jest naturalnym stanem najwyższego szczęścia, Boskiej miłości.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna kończy czternasty rozdział, ujawniając, że On jest podstawą Boskiej świadomości, która jest nieśmiertelna, niezniszczalna i wieczna. Ta Boska świadomość jest naturalnym stanem najwyższego szczęścia i Boskiej miłości, do którego dążą wszystkie żywe istoty. Kryszna jest źródłem i celem wszystkiego, co istnieje. W tym wersecie Kryszna kończy rozdział, podkreślając znaczenie świętych pism na ścieżce duchowej, i można by dodać, że człowiek musi kierować się wskazaniami świętych pism, aby zrozumieć, co jest jego obowiązkiem, a co nie, i znając te zasady i reguły, musi działać tak, aby stopniowo doskonalić się duchowo.